Kiła

Aż do XX w. kiła była chorobą śmiertelną dziesiątkującą całe populacje (np. w końcu XV w. wielka pandemia dużej wysypki - nazwanej tak, aby odróżnić kiłę od ospy - przeszła przez Europę do Azji, powodując tysiące zgonów). W tamtym okresie wiedziano, że kiła jest chorobą przenoszoną drogą płciową, ale dopiero w 1903 r. stwierdzono, że wywołuje ją Treponema pallidum - krętek blady, bakteria o kształcie spirali. Ponieważ poza organizmem ludzkim krętek zachowuje żywotność bardzo krótko, kiła pierwotna jest prawie zawsze wynikiem bezpośredniego kontaktu seksualnego lub oralnego z osobą zakażoną. Kiła wrodzona przenoszona jest na płód przez zakażoną kobietę. W Polsce w roku 1992 zarejestrowano 3136 zachorowań na kiłę, w tym 1048 stanowiło przypadki wczesnej, pierwotnej kiły objawowej. W 1996 r. zarejestrowano natomiast odpowiednio 1512 i 529 przypadków. Kiła nieleczona przebiega zwykle w trzech stadiach: Kiła pierwotna charakteryzuje się pojawieniem jednego lub kilku bezbolesnych owrzodzeń, czyli objawu pierwotnego, w 2-3 tygodnie po zakażeniu. Wysypka występująca w kile wtórnej ma czasem postać plam na dłoniach i innych częściach data. Objaw pierwotny rozwija się w miejscu wtargnięcia bakterii - zwykle na członku, w pochwie, szyjce macicy, odbycie, ustach lub rękach. Po zeskrobaniu wrzód wydziela przezroczysty płyn zawierający liczne krętki blade. Okoliczne węzły chłonne mogą być powiększone i bolesne. Nawet bez leczenia objawy te znikają po 3-8 miesiącach. Kiła jest w tym okresie najbardziej zakaźna, ponieważ bakterie mogą przechodzić bezpośrednio z wrzodu na skórę lub błonę śluzową partnera seksualnego. Kiła wtórna rozwija się w ciągu 4-10 tygodni po zmianach pierwotnych i charakteryzuje falami niebolesnej wysypki skórnej występującej na całym ciele.